Waarom is drummen goed voor cognitief getalenteerden? Lees hier alles over drummen en executieve functies, de leerkuil, het fenomeen ‘iets bereiken kost tijd’, faalangst en perfectionisme, drummen en emoties en het belang van een ervaringsdeskundige als docent.
Waarom is drummen goed voor cognitief getalenteerden?
Wanneer je hoogbegaafd bent, heb je een een hoog cognitief vermogen waardoor je snel van begrip bent en over het algemeen snel leert. Hier raak je aan gewend: je gaat dus ook van jezelf verwachten dat je wanneer je iets nieuws leert, je het misschien meteen wel kan. Op school gebeurt dat, zeker op de basisschool, vaak.
Wanneer je een instrument leert spelen, gaat dat ietsje anders.
Een hoogbegaafde zal een nieuwe oefening ongetwijfeld meteen begrijpen en begint met spelen met de verwachting dat hij de oefening dus ook meteen kan. En valt dan op zijn neus! Iets met je hoofd begrijpen, betekent namelijk nog niet dat je spieren het meteen kunnen! Daar is véél herhaling voor nodig. Je kon immers ook niet bij de eerste zwemles al zwemmen en om een topsporter te worden moet je jaren onder begeleiding, intensief trainen.
Natuurlijk is de één motorisch handiger dan de ander en heeft de één minder herhaling nodig dan de ander. Mijn ervaring is dat hoogbegaafde leerlingen er motorisch niet meteen mee weg komen en méér fysieke herhaling nodig hebben voordat ze iets kunnen zoals zij dat zouden willen. Tot hun grote frustratie! Het zorgt er voor dat zij de handdoek al snel in de ring gooien en boos worden op zichzelf, want iets niet meteen kunnen is hen niet bekend. Ze concluderen snel dat ze gefaald hebben en overtuigen zichzelf ervan dat ze het nooit zullen kunnen. Het voelt zelfs extreem emotioneel ongemakkelijk en kan de nodige boosheid of tranen oproepen. Overdreven perfectionisme en faalangst komen op de hoek kijken en daarbij leggen ze de lat onbereikbaar hoog zoor zichzelf: want ze willen de oefening niet alleen meteen kunnen, maar óók nog eens zo snel als de docent!
Hoe goed een leerling ook presteert op school zonder al te veel moeite, er gaat een moment in zijn leven komen dat iets niet meer vanzelf gaat en hij door een flinke ‘leerkuil’ heen zal moeten. Soms voelt dit zo ongemakkelijk dat hij opgeeft en niet meer in zichzelf gelooft.
Een muziekinstrument leren spelen, helpt de leerling een realistisch beeld te vormen: iets bereiken kost tijd, en je zal er moeite en energie in moeten stoppen.
De leerkuil
Wanneer je iets nieuws leert, ga je door de leerkuil. Hoogbegaafden hebben vaak over deze kuil heen kunnen springen en zijn niet bekend met het zwoegen en oefenen dat gepaard gaat met door de kuil gaan. Wanneer zij voor het eerst in deze kuil belanden, rennen ze er dan ook het liefst meteen weer uit!
Iets bereiken kost tijd
Wanneer je iets wil bereiken, zal je daar de nodige tijd en energie in moeten stoppen. Voor een hoogbegaafde is dit zoals beschreven, niet altijd een makkelijke opgave. Maar wanneer hij geoefend heeft en er daadwerkelijk tijd in heeft gestoken… Dan kunnen de resultaten zeer veelbelovend zijn! Daarnaast kan je ook echt trots zijn op jezelf, je hebt er immers hard voor gewerkt. Dit geeft zelfvertrouwen wanneer je de volgende keer iets nieuws wilt leren.
Faalangst & perfectionisme
Lees hier meer over het ontstaan van faalangst bij perfectionistische, hoogbegaafde kinderen.
Drummen verbetert de executieve functies
Executieve functies zijn regelfuncties van de hersenen. Ze bevinden zich in de prefrontale cortex. Dit is het laatst ontwikkelde brein en de executieve functies ontwikkelen zich dan ook door tot de volwassenheid. De executieve functies zijn: reactie-inhibitie, werkgeheugen, emotieregulatie, volgehouden aandacht, taakinitiatie, planning, organisatie, timemanagement, doelgericht gedrag, flexibiliteit en metacognitie.
Belangrijk om te weten is, dat wanneer ons systeem in ‘stress’ is, bijvoorbeeld in overlevingsmechanisme fight, flight of freeze, we aangewezen zijn op ons reptielenbrein en het mensenbrein (waar de executieve functies zich bevinden) niet aanspreekbaar is. De executieve functies werken niet in tijden van veel stress! Wanneer iemand veel stress ervaart, heeft het dus ook geen zin om aan de executieve functies te werken maar is het zaak je systeem eerst te kalmeren.
Het is bekend dat hoogbegaafde kinderen soms moeite kunnen hebben met zaken als plannen, vooruit denken en emotieregulatie. De opmerking ‘een IQ van 145, maar hij kan zijn kamer nog niet opruimen’, is voor veel ouders van hoogbegaafde kinderen herkenbaar. Hoe kan dat? Door hun snelle denkvermogen en begrip kunnen kinderen soms stappen overslaan die anderen moeten doorstaan. Hier raken ze aan gewend en ze verwachten ook van zichzelf dat ze iets nieuws meteen kunnen. Een niet hoogbegaafde echter, heeft alle stapjes doorstaan die nodig zijn om zijn doel te bereiken en is gewend aan het fenomeen ‘iets bereiken kost tijd’ én fouten maken hoort erbij.
Bekijk onderstaand filmpje voor extra uitleg over executieve functies bij hoogbegaafden door Tijl Koenderink.
Het is daarom zaak de executieve functies van hoogbegaafden te verbeteren en drummen (of een ander muziekinstrument spelen) kan je daarbij helpen. Je zal namelijk veel moeten oefenen! De leerling krijgt een meer realistisch beeld: niet alles lukt in één keer. Daarnaast vergroot hij zijn zelfvertrouwen wanneer hij door oefenen vooruit gaat. Het geeft een boost om meer uitdagingen te overwinnen!
Drummen en emoties
Drummen is een uitstekende manier om energie kwijt te kunnen en frustraties letterlijk van je af te slaan. Het helpt je meer uit je hoofd en in je lichaam te komen. Iets wat voor een hoogbegaafde een noodzakelijke tool is om aan te leren. Zeker voor de moeilijke praters, is muziek een uitstekende uitlaatklep. Ook is drummen een manier om jezelf te reguleren.
Ervaringsdeskundige
Als hoogbegaafde weet ik zelf alles af van het ongemakkelijke gevoel van een leerkuil, het liefst opgeven wanneer iets niet meteen lukt en onbereikbare resultaten verwachten van mezelf. Hoe veel ik er al over geleerd heb, het blijft soms een grote uitdaging. Het kan verhelderend zijn om hier met een ontwikkelingsgelijke over te praten. Het geeft je het gevoel dat je er niet alleen voor staat en schept verbinding. Tijdens de drumles benoem ik daarom regelmatig mijn eigen voorbeelden uit de praktijk.
Our Silent Revolution 